کمپرسور یخساز چیست و چه انواعی دارد؟

کمپرسورها به عنوان اجزای اصلی سیستم های یخساز شناخته می شوند که با فشرده سازی گاز مبرد نقش مهمی را در چرخه سرمایش یخسازها دارند و در انواع شکل، مدل و طراحی های متنوع در بازار عرضه می شوند.

همین مسئله نیز باعث شده است تا مقایسه های زیادی در بین آنها و کاربردهایی که دارند انجام شود. چراکه شناخت هریک از مدل های کمپرسور می تواند در انتخاب بهتر و یا بهبود عملکرد سیستم یخساز موثر باشد. در این مقاله از وبلاگ EIG به بررسی انواع کمپرسور سیستم یخساز و کاربرد آنها می پردازیم.

یخ ساز 12 کیلوگرمی Kumio - ای آی جی شاپ
یخ ساز 12 کیلوگرمی Kumio
  • تولید 12 کیلو یخ در هر 24 ساعت
  • بدنه ABS صنعتی محکم و بادوام
  • اواپراتور استیل 304 نگیر

کمپرسور یخساز چیست و چگونه کار می کند؟

کمپرسور یا متراکم کننده، یک قطعه مکانیکی در یخساز است که با کاهش حجم گاز مبرد فشار آن را افزایش می دهد. در یک سیستم یخساز، گاز مبرد در یک چرخه ی بسته حرکت می کند. در طی این فرایند نیز به طور مداوم بین حالت گازی و مایع تغییر حالت می دهد. این تغییر حالت نیز سبب جذب گرمای آب شده و آن را به یخ تبدیل می کند.

در این چرخه وظیفه ی کمپرسور این است که گاز کم فشار و دمای پایین را از داخل دستگاه مکش کرده و با فشرده سازی آن، با دمای بالاتری به سمت کندانسور بفرستد.

جدول معرفی انواع کمپرسور های دستگاه یخساز

پیش از اینکه به بررسی مفصل تر انواع کمپرسور های دستگاه یخساز بپردازیم، خلاصه ای از آن را در در جدول زیر بر اساس نوع کمپرسور، زیرشاخه ‌ها، ویژگی ‌ها و کاربردهای آنها را آورده ایم:

نوع کمپرسور ویژگی ‌ها کاربردها

کمپرسور های دینامیکی

گریز از مرکز استفاده از نیروی گریز از مرکز، مناسب برای ظرفیت بالا یخسازهای بزرگ، صنعتی، چیلرها
محوری جریان گاز در امتداد محور، دارای پره‌ های ثابت و متحرک کاربرد محدود، یخسازهای سفارشی خاص

کمپرسور های جابجایی مثبت

پیستونی رفت و برگشتی، تحمل فشار بالا، تعمیر آسان، صدای زیاد، نیاز به روغن‌کاری یخسازهای صنعتی و خانگی با ظرفیت بالا
روتاری (چرخشی) کوچک، کم‌صدا، مصرف انرژی پایین، عملکرد نرم یخسازهای کوچک و خانگی با ظرفیت پایین
پره ‌ای دارای پره ‌های چرخان، کم‌ صدا، سبک ‌تر از پیستونی یخسازهای خانگی و صنعتی
اسکرال (کوپلند) دارای دو مارپیچ، راندمان بالا، بی ‌صدا، طراحی پیشرفته چیلرها و یخسازهای صنعتی پیشرفته
اسکرو دارای دو روتار مارپیچی، توان بالا، برای ظرفیت بالا یخسازهای صنعتی و چیلرهای بزرگ (نه خانگی)

انواع کمپرسور در دستگاه یخساز

انواع کمپرسور در دستگاه یخساز - ای آی جی شاپ

کمپرسور های مورد استفاده در دستگاه های یخساز در مدل ها و ظرفیت های مختلفی طراحی و تولید می شوند. انتخاب نوع مناسب کمپرسور با توجه به ساختار و ظرفیت سیستم یخساز، نقش بسیار مهمی را در بهبود عملکرد سرمایشی دستگاه دارد.

انواع کمپرسور های مورد استفاده در دستگاه یخساز، در دو دسته ی اصلی دینامیکی و جابجایی مثبت جای می گیرند. هر یک از این مدل ها نیز دارای زیرمجموعه های خاص خود می باشند که در ادامه بررسی می شوند.

کمپرسورهای دینامیکی در دستگاه یخساز

در دستگاه های یخساز صنعتی به ویژه یخسازهای بزرگ با ظرفیت های بسیار بالا، در برخی از موارد از کمپرسور های دینامیکی استفاده می شود. کمپرسور های دینامیکی بر اساس اصل افزایش سرعت گاز و سپس فشرده سازی آن کار می کنند. این کمپرسور ها به دو نوع اصلی تقسیم می شوند که عبارتند از :

کمپرسور دینامیکی گریز از مرکز

این نوع از کمپرسور دینامیکی گار مبرد را با استفاده از نیروی گریز از مرکز فشرده می کند. در واقع در این حالت گاز با عبور از پروانه های چرخان کمپرسور سرعت می گیرد و سپس در دیفیوزر این انرژی جنبشی به فشار تبدیل می شود.  این نوع از کمپرسور در یخساز های بزرگ و صنعتی، تجهیزات برودتی عظیم و چیلر ها کاربرد گسترده ای را دارا می باشد.

کمپرسور دینامیکی محوری

در این مدل ، گاز در امتداد محور کمپرسور جریان می‌ یابد و از میان ردیف‌ هایی از پره‌ های ثابت و متحرک عبور می‌کند تا به‌ تدریج فشرده شود. این نوع از کمپرسور کاربرد محدوی را در سیستم های یخساز دارد و صرفا در یخسازهای سفارشی نصب می شود.

کمپرسورهای جابجایی مثبت در یخسازها

کمپرسورهای جابجایی مثبت از جمله رایج ترین انواع کمپرسور ها در دستگاه های یخساز هستند. در این مدل از کمپرسور ها، گاز در یک فضای بسته گیر می افتد و با کاهش حجم آن فشرده می شود. رایج ترین انواع کمپرسور های جابجایی مثبت مورد استفاده در یخساز ها به شرح زیر می باشند :

کمپرسور پیستونی

یکی از قدیمی ترین و متداول ترین مدل های کمپرسور در صنعت تبرید، کمپرسورهای پیستونی می باشند. کمپرسورهای پیستونی که به آنها کمپرسور موتور سنگین نیز گفته می شود،  دارای مکانیزم حرکت رفت و برگشتی هستند که از یک یا چند سیلندر و پیستون تشکیل می شوند. این نوع از کمپرسور ها به دلیل قابلیت تحمل فشار بالا و تعمیرپذیری آسان در انواع سیستم های یخساز صنعتی وخانگی با ظرفیت بالا کاربرد گسترده ای را دارند.

کمپرسور روتاری

کمپرسور مدل روتاری با نام کمپرسور چرخشی و یا کمپرسور موتور سبک نیز شناخته می شود.  این کمپرسور ابعاد کوچک تر و مصرف انرژی پایین تری نسبت به کمپرسور پیستونی دارد. ضمنا با صدای کمتری نیز کار می کند. عملکرد نرم تر کمپرسور روتاری سبب شده است تا یکی از گزینه های ایده ال برای استفاده در انواع سیستم های یخساز کوچک و خانگی با ظرفیت پایین باشد.

کمپرسور پره ای

کمپرسورهای پره ‌ای در یخسازها برای افزایش فشار گاز مبرد  به کار می ‌روند. این کمپرسورها با استفاده از پره ‌هایی که به دور یک روتار می‌چرخند، گاز را فشرده می‌کنند. این نوع کمپرسورها نیز در مقایسه با کمپرسورهای پیستونی کوچکتر، سبک‌ تر و کم‌ صدا‌تر هستند و هم در یخسازهای خانگی و هم در صنعتی کاربرد دارند.

کمپرسور اسکرال

کمپرسور اسکرال که با نام کمپرسور کوپلند نیز شناخته می شود،  نوعی از کمپرسور دورانی می باشد که معمولا در سیستم های تبریدی مثل چیلر ها و دستگاه های یخساز پیشرفته صنعتی مورد استفاده قرار می گیرد.

این نوع از کمپرسور ها با فناوری های پیشرفته طراحی شده اند و شامل دو مارپیچ ثابت و متحرک می باشند. عملکرد آن نیز به این شکل است که مارپیچ های درحال گردش سبب فشرده سازی گاز و بالا رفتن دمای آن می شوند. کمپرسورهای اسکرال دارای راندمان بالا و عملکرد بسیار بی‌ صدا هستند.

کمپرسور اسکرو

این مدل برای تجهیزات سنگین همانند چیلرهای بزرگ و یخسازهای صنعتی طراحی شده‌ است. کمپرسورهای اسکرو از دو روتار مارپیچی برای فشرده‌ سازی گاز بهره می ‌برند. این نوع از کمپرسور ها از آنجا که توان بالایی دارند، برای دستگاه‌های یخساز با ظرفیت بالا کاربرد دارند.

نتیجه ‌گیری

در این مقاله از وبلاگ EIG، به بررسی انواع کمپرسور در دستگاه های یخساز پرداختیم و ویژگی های آنها را ذکر کردیم. انتخاب صحیح کمپرسور برای سیستم یخساز، تأثیر مستقیم بر کارایی، مصرف انرژی و طول عمر دستگاه دارد. با توجه به تنوع گسترده انواع کمپرسورها، بررسی دقیق  عملکرد آنها، می ‌تواند از هزینه‌ های گزاف جلوگیری کند. از مدل ‌های سبک و خانگی مانند روتاری و اسکرال گرفته تا مدل‌ های صنعتی ، هر کدام مزایا و کاربردهای خاص خود را دارند.

سوالات متداول

در زیر به برخی از سوالات متداول کاربران پاسخ داده‌ایم.

چند مدل کمپرسور توی یخساز داریم؟

دو دسته اصلی داریم: کمپرسور دینامیکی (مثل گریز از مرکز و محوری) و کمپرسور جابجایی مثبت (مثل پیستونی، روتاری، پره‌ای، اسکرال و اسکرو).

کمپرسور پیستونی چه مزایا و معایبی داره؟

مزیت‌هاش تحمل فشار بالا و تعمیر آسانه، ولی صدای زیاد داره و نیاز به روغن‌ کاری مداوم داره.

کمپرسور روتاری برای چی خوبه؟

این کمپرسور کم‌ صدا، کوچک و مصرف انرژی پایینه و برای یخساز های خانگی و ظرفیت پایین مناسبه.

کمپرسور اسکرال یعنی چی؟

کمپرسور پیشرفته‌ ایه با دو مارپیچ که عملکرد بی‌ صدا و راندمان بالایی داره، بیشتر برای یخساز های صنعتی و چیلر ها استفاده میشه.

کدوم کمپرسور برای یخساز خانگی بهتره؟

معمولا کمپرسور های روتاری یا پره‌ ای به خاطر ابعاد کوچک، صدای کم و مصرف انرژی مناسب انتخاب میشن.

نوشته های مشابه

‫2 دیدگاه ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برای اطلاع از پاسخ به نظر خود، شماره همراه را وارد کنید.

دکمه بازگشت به بالا