محاسبه تعداد فن سیرکوله لازم برای گلخانه و نحوه نصب آنها
چنانچه قصد استفاده از فن سیرکوله را در گلخانه خود دارید و از نحوه نصب آنها اطلاعی ندارید و نمیدانید چه تعداد فن سیرکوله مناسب برای گلخانه شما می باشد این نوشته از EIG برای شما است پس تا انتها با همراه باشید تا در این خصوص اطلاعات کاملی ارائه شود.
- ایجاد جریان هوای همرفتی در گلخانه
- دارای بدنه ی مقاوم در برابر رطوبت
- دارای طول عمر بالا و عملکرد دقیق
اهمیت سیرکولاسیون هوا در گلخانه
سیرکولاسیون هوا به معنای جا به جایی مداوم هوا در فضای گلخانه است که موجب توزیع یکنواخت عناصر محیطی مانند گرما، رطوبت، و CO₂ می شود. برخی از مزایای این فرایند عبارتند از:
- جلوگیری از ایجاد نقاط ساکن
- یکنواخت‌سازی دما در تمام نقاط گلخانه
- کمک به تبخیر سطحی برگ ها و جلوگیری از بیماری های قارچی
- افزایش کارایی سیستم های گرمایشی و سرمایشی
- بهبود فتوسنتز به واسطه توزیع بهتر CO₂
پیشنهاد ویژه: اگر قصد استفاده از سیستم های گرمایشی در فصول سرد در گلخانه را دارید بر روی لینک مقابل کلیک کنید، هیترهای گلخانه ای
محاسبه تعداد فن سیرکوله مورد نیاز
محاسبه تعداد فن های سیرکوله، بسته به حجم گلخانه و نرخ تعویض هوا، انجام می شود. یکی از روش های رایج برای این محاسبه استفاده از معیار نرخ تعویض هوا بر اساس تعداد گردش کامل در ساعت است.
1. محاسبه حجم گلخانه
ابتدا باید حجم گلخانه را به متر مکعب محاسبه کرد:
حجم گلخانه = طول × عرض × ارتفاع متوسط
به عنوان مثال، اگر گلخانه ای با ابعاد ۳۰ متر طول، ۱۰ متر عرض و ۴ متر ارتفاع داشته باشیم:
V = 30 × 10 × 4 = 1200 متر مکعب
2. تعیین نرخ گردش هوا
برای فن‌های سیرکوله، نرخ تعویض هوای پیشنهادی بسته به اقلیم و نوع محصول بین ۵ تا １０ مرتبه در ساعت است. برای اکثر گلخانه‌ها، نرخ متوسط ۶ ACH (گردش هوا در هر ساعت) مناسب در نظر گرفته می‌شود.
3. تعیین دبی هوای مورد نیاز
دبی کل فن ها = حجم × نرخ گردش هوا
Q_total = V × ACH
برای مثال بالا:
Q_total = 1200 × 6 = 7200 متر مکعب در ساعت
4. انتخاب فن مناسب
فن‌های سیرکوله معمولاً دبی مشخصی دارند (مثلاً 2000، 3000 یا 5000 m³/h). فرض کنیم فن‌های ما دارای دبی 3000 متر مکعب در ساعت هستند:
تعداد فن = Q_total ÷ دبی یک فن
N = 7200 ÷ 3000 = 2.4
در این حالت، باید ۳ فن نصب شود تا نیاز گلخانه تأمین گردد.
بیشتر بدانید: برای آشنایی با میزان سرمایه لازم برای راه اندازی گلخانه ای تونلی روی لینک مقابل کلیک کنید. صفر تا صد راه اندازی گلخانه تونلی
نحوه نصب فن های سیرکوله
نصب صحیح فن سیرکوله به اندازه انتخاب تعداد آن ها اهمیت دارد. در ادامه اصول کلی نصب ارائه می شود:
1. ارتفاع نصب
فن ها باید در ارتفاعی نصب شوند که بتوانند هوا را به صورت افقی در کل گلخانه پخش کنند. بهترین ارتفاع برای نصب بین ۲ تا ۳ متر از سطح زمین است، به گونه ای که جریان مستقیم به گیاهان برخورد نکند و در عین حال حرکت یکنواختی ایجاد شود.
2. جهت قرارگیری
فن ها باید به گونه ای نصب شوند که هوا را در یک جهت یکسان و به صورت حلقه ای در کل گلخانه به گردش درآورند. معمولاً در گلخانه های مستطیلی، فن ها در طول گلخانه و با فاصله مساوی نصب می شوند تا جریان یکنواختی از یک سمت به سمت دیگر ایجاد شود.
3. فاصله بین فن ها
فاصله بین فن ها بسته به دبی آن ها و ابعاد گلخانه متغیر است. به طور کلی، فاصله مناسب بین دو فن نباید از ۱۵ تا ۲۰ متر بیشتر باشد. در گلخانه های کوچک، این فاصله می تواند کمتر در نظر گرفته شود.
4. زاویه نصب
برخی فن ها قابلیت تنظیم زاویه دارند. زاویه مناسب برای جریان بهتر هوا حدود ۱۵ تا ۳۰ درجه نسبت به افق است، تا جریان هوا به سمت بالا یا پایین منحرف نشود.
5. نصب ایمن
فن ها باید به طور ایمن به سازه گلخانه (با براکت های ضدزنگ یا کابل های فولادی) متصل شوند. همچنین باید از کابل کشی مناسب، کلید ایمنی و محافظت در برابر اضافه بار استفاده شود.
نکات مهم در نصب فن سیرکوله
به هنگام نصب فن سیرکوله بهتر است به نکات زیر دقت کافی داشته باشید.
- مسیر انتقال هوا باید به صورت افقی باشد، این حالت بهترین راندمان و عملکرد را دارد. یعنی فن های سیرکوله نیز باید به صورت افقی نصب شوند.
- فن های سیرکوله در جهت طول گلخانه نصب می شوند تا از حداکثر ظرفیت هوادهی آنها استفاده شود.
- فن سیرکوله یا همان جت فن باید در ارتفاع 2 الی 2 و نیم متری گلخانه نصب شود، تا رطوبت و گرمای تجمع یافته در اطراف گیاهان را به قسمت دیگر گلخانه انتقال دهد.
- می توان با استفاده از زنجیرهای ضد زنگ، آنها را از سقف آویزان کرد.
- اولین فن سیرکوله باید در فاصله 4 الی 5 متری گوشه گلخانه نصب شود تا هوای تجمع یافته از زاویه های دیگر را دریافت و مجددا به عمق گلخانه بفرستد.
- راهکار دیگر انتخاب محل نصب اولین فن سیرکوله، در نظر گرفتن یک چهارم از فضای کل گلخانه به عنوان گوشه شروع نصب است. به عبارت دیگر مساحت گلخانه را به 4 قسمت تقسیم کرده و جت فن را در یک چهارم ابتدایی از فضای گلخانه نصب می کنیم.
- فاصله طولی (امتدادی) بین هر فن حدود 10 الی 15 متر است که بسته به حجم هوادهی و قطر فن دارد.
- فاصله عرضی هر فن به عرض گلخانه بستگی دارد، معمولا در گلخانه های یک دهنه با عرض بالای شش متر از دو فن سیرکوله استفاده می شود که در هر گوشه یک فن نصب می شود. اما در صورت کم بودن عرض گلخانه، وجود یک جت فن در قسمت میانی عرض گلخانه کفایت خواهد کرد. اطلاعات بیشتر در مقاله انواع طرح و سازه گلخانه قابل مطالعه است.
- اگر در عرض گلخانه دو عدد فن نصب شده باشد، باید در خلاف جهت هم باشند، به عنوان مثال اگر جهت فن اولی شمال به جنوب باشد، جهت فن دوم باید جنوب به شمال باشد. این کار به گردش بهتر هوا و یکنواخت شدن آن کمک می کند.
- اگر گلخانه دو دهانه یا چند دهانه باشد، فن های نصب شده در هر دهانه باید به شکل مجزا در جهت های شمالی جنوبی و جنوبی شمالی نصب شوند (تصاویر زیر به درک بهتر شما کمک می کند).
تست هوادهی فن ها پس از نصب
پس از نصب کامل فن ها می توانید از یک دستگاه دودزای غیرسمی برای تست انتقال صحیح هوا استفاده کنید. قبل از شروع تست، حتما اگزاست فن ها را خاموش کرده و دریچه های هوایی را ببندید و تمامی فن های سیرکوله را روشن کنید.
حرکت دود را مشاهده کنید و مطمئن شوید که به خوبی از تمامی فن ها عبور کرده و در نهایت به نقطه اول برمی گردد، دستگاه را در نقاط مختلف گلخانه مانند گوشه ها، ارتفاع پایین و ارتفاع بالا قرار دهید و از انتقال صحیح هوا در همه قسمت ها مطمئن شوید.
در صورتی که فن ها، تمامی دود تولید شده را انتقال نمی دهند، نشان از حجم هوادهی کم آنها دارد که باید از فن هایی با حجم هوادهی بیشتر استفاده شود. هم چنین اگر دود در میانه مسیر پخش می شود و به خوبی سیرکوله نمی شود، بایستی فاصله بین فن ها را کم کنید.
اشتباهات رایج در نصب فن سیرکوله گلخانه ای
برخی از گلخانه داران در نصب فن سیرکوله گلخانه دچار اشتباه می شوند که سبب کاهش میزان باردهی محصولات و حتی نابودی آنها می شود. از جمله این خطاهای رایج می توان موارد زیر را برشمرد :
- انتخاب فن سیرکوله با ظرفیت هوادهی کم
- فاصله زیاد بین فن ها
- هم جهت بودن فن های هم جوار
- دائمی بودن کارکرد فن ها حتی زمانی که اگزاست فن روشن است و یا دریچه ها باز است.
- عدم توجه به محکم بودن محل نصب فن ها
- نبود سیستم برق اضطراری
- استفاده از تعداد کم فن در گلخانه
- عدم مراقبت و نظافت نکردن دوره ای فن ها
- استفاده از فن های ارزان و بی کیفیت
انتخاب فن بسته به طول گلخانه
معمولا در بیشتر گلخانه ها از هواکش تهویه 140*140 استفاده می کنند. بهترین فاصله میان هر دو فن تهویه 140*140 ، حدود 4 متر بوده و ارتفاع محل قرار گیری فن نیز ، باید از بلند ترین گیاه گلخانه بالاتر باشد .(نباید گیاهان به صورت مستقیم در مسیر باد قرار گیرند). باید فن ها در فاصله و ارتفاعی از یکدیگر نصب گردند تا هیچ نقطه ای از گلخانه بدون هوادهی نماند .
برای گردش هوای بهتر، از فن سیرکوله نیز بهره گیری می شود . این فن ها به صورت عمودی و افقی نزدیک به سقف گلخانه نصب می شوند.
سخن آخر
در این نوشته به نحوه محاسبه تعداد جت فن های لازم برای گلخانه پرداخته شد و با ارائه چند مثال به درک بهتر موضوع کمک کردیم. هم چنین به شیوه نصب صحیح فن سیرکوله و اشتباهات رایج گلخانه داران اشاره شد که به افزایش اطلاعات شما در این زمینه کمک شایانی خواهد کرد.
در صورت نیاز به راهنمایی بیشتر می توانید سوالات خود را از طریق دیدگاه های همین صفحه با ما در میان بگذارید.
