عوامل موثر در رشد ماهی (افزایش درآمد قطعی)

آیا شما هم علاقه به پرورش ماهی دارید؟ با مراحل رشد و عوامل موثر در رشد ماهی آشنایی ندارید؟ به دنبال آگاهی از مدت زمان رشد ماهی هستید؟ پس با ما تا انتهای این نوشته از eig همراه باشید تا در این حیطه اطلاعات دقیقی ارائه شود.

دستگاه پلت زن نیمه صنعتی - ای آی جی شاپ
دستگاه پلت زن خانگی 70 کیلویی EIG (موتور 3 اسب)
  • امکان تولید 50 تا 100 کیلوگرم پلت در هر ساعت
  • بدنه ای آهنی با مقاومت بسیار بالا
  • مجهز به موتور 3 اسب بخار

چه عواملی در رشد ماهی ها موثر هستند ؟

چه عواملی در رشد ماهی ها موثر هستند ؟ - ای آی جی شاپ

رشد سریع در آبزیان از دیدگاه پرورش دهندگان برای کاهش طول دوره تولید و در نهایت سودآوری بیشتر بسیار اهمیت دارد. هرچه گونه پرورشی سریع تر رشد کند به این معناست که ماهی سیستم گوارشی و ایمنی قوی تری داشته و در کنار کاهش طول دوره تولید، با بیماری های کمتری نیز درگیر شده است. در نهایت نیز فیله تولیدی با کیفیت تر خواهد بود.

میزان رشد آبزیان می تواند تحت تاثیر عوامل داخلی مثل خوراک، ویژگی های شیمیایی آب مانند دما، اکسیژن، شوری و کدورت آب ، خوراک ماهی، تراکم و رقم بندی و عوامل خارجی مثل ژنتیک،جنسیت، بلوغ و اندازه ی ماهی باشد. بنابراین این عوامل باید به درستی مدیریت شوند.

تاثیر عوامل محیطی در رشد ماهی ها

عوامل خارجی یا محیطی موثر در رشد ماهی ها که بر تولید فیله های باکیفیت و موفقیت کلی پرورش ماهی تأثیر می گذارد شامل موارد زیر می باشند :

میزان دمای آب

ماهی ‌ها به عنوان موجودات خونسرد، به شدت به دمای محیط خود وابسته هستند. دمای آب نقش تعیین کننده ای در سلامت، رشد، تولید مثل و رفتار آنها ایفا می‌ کند. مناسب­ ترین دمای آب برای ماهیان گرم آبی حدود  15-25 درجه سانتیگراد و برای ماهیان سرد آبی 15-18 درجه سانتی گراد می ­باشد.

درصد اکسیژن محلول در آب

درصد اکسیژن محلول در آب - ای آی جی شاپ

از دیگر عوامل موثر در رشد ماهی ها درصد اکسیژن محلول در آب می باشد. در پرورش ماهی، کیفیت آب با مقدار اکسیژن محلول در آب تعریف می شود. آبی برای پرورش ماهی مناسب خواهد بود که سطح اکسیژن محلول در آن کمتر از 4 میلی گرم در لیتر نباشد. اکسیژن محلول در آب با کمک هواده یا اسپلش تامین می شود. هرچه سیستم پرورشی متراکم تر باشد، به تعداد بیشتری هواده نیاز خواهید داشت.

میزان شوری آب

میزان شوری ایده ‌آل برای پرورش ماهی به نوع ماهی و گونه‌ ی پرورشی بستگی دارد. زیرا هر گونه نیازهای خاصی به شوری آب برای رشد دارد.

به طور کلی برای ماهی های آب های شیرین، شوری آب باید بسیار پایین باشد که معمولاً کمتر از 1 گرم در لیتر (0.1 درصد) در نظر گرفته می شود. شوری ایده‌ آل برای ماهی های آب های شور نیز بین 25 تا 35 گرم در لیتر (2.5 تا 3.5 درصد) است که شوری طبیعی دریاها را تقلید می‌ کند.

کدورت آب

میزان کدورت آب ممکن است در دو حالت کدورت مواد مواد معدنی و کدورت پلانکتونی رخ دهد که تشخیص هر کدام تاثیر بسزایی در رشد ماهی های پرورشی خواهد داشت :

کدورت مواد معدنی

در کدورت مواد معدنی به نظر می رسد که آب به رنگ قهوه ای در آمده است. در این حالت لازم است تا آزمایش هایی را برای تعیین میزان مواد مواد معلق موجود در آب ( TSS) انجام دهید. مقدار کل مواد جامد معلق (TSS) در آب استخر، سطح کدورت معدنی را تعیین می کند که بر اساس جدول زیر است:

مقدار TSS سطح کدورت 
کمتر از 25 میلی گرم بر لیتر کدورت کم
بین 25-100 میلی گرم بر لیتر کدورت متوسط
بیش از 100 میلی گرم بر لیتر کدورت معدنی بالا

کدورت پلانکتونی

کدورت پلانکتونی به حالتی گفته می‌ شود که آب استخر پرورش ماهی به دلیل افزایش تعداد پلانکتون ‌ها (موجودات میکروسکوپی مانند فیتوپلانکتون ‌ها و زئوپلانکتون ‌ها) تیره یا کدر و به رنگ سبز به نظر می ‌رسد.

کدورت مناسب به‌ طور معمول به‌ صورت غیر مستقیم از طریق شفافیت آب و با استفاده از دیسک سکی (Secchi Disk) سنجیده می شود.

برای بیشتر گونه‌ های ماهی‌ های گرمابی شفافیت آب باید بین 30  تا 50 سانتی‌ متر باشد. در حالی که برای ماهی‌ های سردآبی شفافیت باید بیشتر باشد. این مقدار معمولاً بین 50  تا 100 سانتی‌ متر در نظر گرفته می شود.

خوراک

یکی از موثرترین فاکتورهای خارجی دخیل در بهبود رشد آبزیان خوراک مصرفی آنها است. اگر در خوراک مورد استفاده برای ماهی ها از اقلام با کیفیت استفاده نشود در نهایت پاسخگوی نیازهای تغذیه ای گونه پرورشی مانند پروتئین، چربی، کربوهیدرات و….. نخواهد بود. این نیز علاوه بر کاهش رشد منجر به تضعیف سیستم ایمنی گونه پرورشی خواهد شد.

تراکم

گونه های آبزی براساس نیازهای زیستی خود و حتی برخی ویژگی های فیزیولوژیکی مانند قلمروطلبی به تراکم های متفاوتی جهت رشد نیاز دارند. به صورت کلی تراکم بالا با اثر بر فیزیولوژی آبزیان منجر به تضعیف رشد و سیستم ایمنی آنها می شود.

در کنار تراکم بالا، کمترین تراکم نیز دارای اثرات نامطلوب بر رشد خواهد بود حتی در برخی آبزیان مانند گربه ماهی تراکم بالا موجب تیره شدن رنگ بدن آبزی نیز خواهد شد.

رقم بندی

رقم بندی در مزارع پرورش ماهی به معنی اندازه گیری بیومتری گونه های پرورشی (هر دو هفته یا هر ماه یکبار) می باشد. اندازه یکسان ماهیانی که در یک استخر هستند منجر به رشد مطلوب خواهد شد.

اگر در یک واحد پرورشی گونه ها از نظر اندازه یکسان نباشند، آبزیان بزرگتر علاوه براین که حجم بیشتر خوراک را مصرف می کنند، حتی در شرایط استرسی نیز به ماهیان کوچک تر حمله کرده و گاهی منجر به هم نوع خواری نیز خواهد شد.

عوامل داخلی موثر در رشد ماهی ها

عوامل داخلی نیز همانند عوامل خارجی تاثیربسزایی را در رشد ماهی ها خواهند داشت که در ادامه به بررسی آنها نیز پرداخته می شود :

ژنتیک ماهی

آبزیان نیز همانند سایر جانداران دارای ژنتیک های مختلفی می باشند. همین تفاوت ها در مدل ژنتیکی ماهی ها منجر به ایجاد الگوهای رشدی متفاوتی شده و همچنین سبب شده است که نژاد های مختلف با ژنتیک های متفاوت میزان رشد متفاوتی نیز داشته باشند.

جنسیت ماهی ها

بیشتر آبزیان نیز از لحاظ جنسیتی، به دو گروه نر و ماده تقسیم می شوند. در برخی از گونه ها مانند آزاد ماهیان و کپور ماهیان جنس ماده رشد بهتری داشته اما در برخی از گونه ها مانند سیچلایدها (ماهیان زینتی) جنس نر دارای رشد بهتری هستند.

رسیدن به بلوغ

بلوغ در آبزیان به معنی رشد و توسعه غدد جنسی، گناد ها، سیستم تولید مثلی و…خواهد بود. در هنگام بلوغ، بیشتر مواد مغذی جذب سیستم تولید مثلی شده و در این دوره رشد متوقف خواهد شد.

جنس نر در آبزیان زودتر از جنس ماده به بلوغ می رسد. واحدهای پرورشی بسته به هدف تولید (تکثیر، پرورش و یا هردو) اقدام به تولید گونه های پرورشی خواهند کرد.

اندازه ماهی

سایز گونه های پرورشی در سرعت رشد آن ها بسیار اثرگذار است. آبزیان با اندازه و سایز کوچک تر علاوه بر کاهش رشد، بیشتر تحت تاثیر عوامل بیماری زا قرار میگیرند و منجر به تلفات خواهد شد. آبزیانی که در مراحل مختلف زندگی (لارو، انگشت قد و پرواری) دارای سایز متعادل باشند دارای رشد مطلوب تری هستند.

سخن آخر

در این مقاله از وبلاگ EIG سعی کردیم تا عوامل موثر در رشد ماهی ها را به طور مفصل برای شما بیان کنیم. مجموعه این عوامل داخلی و خارجی به طور کامل در میزان و روند رشد ماهی ها تاثیر گذار هستند. برای رشد مطلوب، موفقیت در تولید مثل، درگیری کمتر ماهی ها با بیماری ها و… لازم است تا شرایط پرورشی ایده الی را برای ماهی ها ایجاد کنید.

به صورت کلی وجود هرگونه استرس در شرایط پرورش ماهی مانند تراکم بالا، کمبود خوراک، افزایش یا کاهش دما، افزایش یا کاهش اکسیژن محلول و… منجر به ایجاد استرس و درنتیجه برهم خوردن کیفیت زندگی آن خواهد شد.

سوالات متداول

در زیر به برخی از سوالات متداول کاربران پاسخ داده‌ایم.

چه عواملی بر رشد سریع ماهی تأثیر می‌ گذارند؟

عوامل اصلی شامل تغذیه مناسب، کیفیت آب، دمای مطلوب، تراکم جمعیت، نژاد ماهی، و میزان اکسیژن محلول در آب هستند. هرچه این شرایط بهتر مدیریت شوند، رشد ماهی‌ ها سریع‌ تر و سالم‌ تر خواهد بود.

بهترین نوع تغذیه برای رشد سریع ماهی چیست؟

استفاده از غذاهای غنی از پروتئین، چربی‌ های مفید و ویتامین‌ ها در کنار جیره‌های غذایی متعادل، باعث رشد بهتر ماهی‌ ها می‌ شود. تغذیه باید منظم و در زمان‌ های مشخص انجام شود.

آیا دمای آب روی رشد ماهی تأثیر دارد؟

بله، دمای آب یکی از عوامل کلیدی است. برای اغلب ماهی‌ های پرورشی مثل کپور یا تیلاپیا، دمای بین ۲۴ تا ۳۰ درجه سانتی‌ گراد ایده‌ آل است. دمای نامناسب رشد را کند و استرس‌ زا می‌ کند.

⚠ هشدار : تمامی مطالب نوشته شده در این مقاله به منظور افزایش اطلاعات عمومی می باشد و نباید جایگزین نظر پزشک یا متخصص تلقی شود ⚠

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برای اطلاع از پاسخ به نظر خود، شماره همراه را وارد کنید.

دکمه بازگشت به بالا