دمای گلخانه در فصل سرد سال چقدر باید باشد؟

از جمله مواردی که نقش بسیار اساسی را در تامین شرایط مطلوب برای رشد و توسعه گیاهان دارد گرمایش گلخانه ها به ویژه در فصول سرد سال می باشد. از آنجایی که دما یکی از مهم ترین و حیاتی ترین عوامل در فرایند فتوسنتز و سایر فعالیت ‌های زیستی گیاهان است. از این ‌رو حفظ تعادل حرارتی در محیط گلخانه ‌ای به ‌ویژه در فصول سرد سال، امری بسیار ضروری می باشد. در این مقاله از وبلاگ EIG تلاش می ‌کنیم به این پرسش مهم پاسخ دهیم که دمای گلخانه در فصل سرد سال چقدر باید باشد؟

هیتر کوچک گلخانه 110 هزار

• مناسب برای گرمایش گلخانه های کوچک تا متوسط
• رادیاتور گرمایشی با 16 لوله درجه یک
• توزیع یکنواخت گرما با فن دمنده

تلفن تماس کارشناس فروش خرید هیتر کوچک گلخانه 110 هزار

دمای استاندارد گلخانه در پاییز و زمستان

در فصول سرد سال از جمله پاییز و زمستان، دمای گلخانه باید تقریبا در محدوده ی 16 تا 25 درجه سانتی گراد قرار داشته باشد. این دما برای رشد بهینه ی گیاه و جلوگیری از آسیب های ناشی از سرما مناسب است. اما باید دقت داشته باشید که هر نوع گیاه دارای نیاز های دمایی خاصی می باشد و حفظ دمای گلخانه در محدوده ی ایده آل برای رشد آنها در روز ها و شب های نیمه دوم سال بسیار ضروری است.

برخی از محصولات به دماهای پایین عادت دارند در حالی که برخی دیگر نیازمند شرایط دمایی گرم تری هستند. به عنوان مثال بیشتر سبزیجات در پاییز و زمستان می توانند در محدوده ی دمایی بین ۸ تا ۱۹ درجه سانتی‌گراد رشد خوبی را داشته باشند. اما گیاهان گرمسیری مثل ارکیده و درخت مرکبات برای رشد به دمایی در محدوده ۱۶ تا ۲۵ درجه سانتی‌گراد نیاز دارند.

جدول دمای شب و روز گلخانه در فصل‌ سرد سال

تنظیم دمای روز و شب در گلخانه‌ ها  در فصول سرد سال بسته به نوع گیاه و هدف کشت متفاوت است و اهمیت بسیاری را دارد. جدول زیر بازه دمایی مناسب برای شرایط مختلف را نشان می ‌دهد :

عوامل موثر در تنظیم دمای گلخانه در فصول سرد

تنظیم دمای مناسب در گلخانه های زمستانی، تحت تاثیر مجموعه ای از عوامل قرار دارد. شناخت و کنترل هر یک از این عوامل می تواند تاثیر بسزایی را در جلوگیری از بروز نوسانات دمایی و ایجاد شرایط دمایی یکنواخت داشته باشد. چند مورد از این عوامل مهم به شرح زیر می باشند :

نوع گیاهان کشت ‌شده

هر گیاه نیاز دمایی خاص خود را دارد. گیاهان گرمادوست مانند گوجه ‌فرنگی یا خیار به دمای بالاتری نیاز دارند، در حالی که برخی گیاهان مقاوم ‌تر، شرایط خنک ‌تر را نیز تحمل می‌ کنند. بنابراین، شناخت نیاز حرارتی گیاهان کشت‌ شده، نخستین گام در تعیین دمای مناسب گلخانه است.

موقعیت مکانی گلخانه

اقلیم منطقه، شدت سرما، ارتفاع از سطح دریا و میزان دریافت نور خورشید در طول روز، از عواملی هستند که مستقیماً بر میزان گرمایش مورد نیاز گلخانه در فصل سرد  تأثیر می‌ گذارند. گلخانه‌ های واقع در مناطق سردسیر به سیستم گرمایشی قوی‌ تری نیاز دارند.

چیدمان داخلی گلخانه

نحوه چیدمان بسترهای کشت، مسیرهای عبور هوا، و تراکم گیاهان می‌ تواند بر گردش حرارت و توزیع یکنواخت دما در فضای گلخانه تأثیرگذار باشد. طراحی اصولی فضای داخلی به کاهش نقاط سرد و گرم و حفظ دمای یکنواخت کمک می‌ کند.

نوع عایق ‌بندی سازه

کیفیت مصالح به‌کاررفته در ساخت گلخانه، نوع پوشش (پلاستیک، پلی‌کربنات یا شیشه)، و عایق‌ بندی دقیق سقف، دیوارها و درها نقش مهمی در جلوگیری از اتلاف حرارت و کاهش مصرف انرژی ایفا می‌کند. هرچه عایق‌ بندی مؤثرتر باشد، پایداری دمایی گلخانه بیشتر خواهد بود.

اهمیت مدیریت دمای گلخانه در فصول سرد سال

مدیریت دقیق دمای گلخانه‌ در فصول سرد سال از اهمیت بالایی برخوردار است زیرا دما تأثیر مستقیمی بر رشد و توسعه گیاهان دارد. دمای مطلوب می ‌تواند بر بهبود کیفیت و بازدهی محصولات تاثیرگذار باشد و از بروز بیماری‌ ها و آفات جلوگیری نماید.

همچنین، مدیریت دمای گلخانه در زمستان به جلوگیری از ایجاد استرس‌ سرمایی در گیاهان کمک می ‌کند که می ‌تواند به حفظ تعادل ویتالیته گیاهی منجر شود. از این رو، تنظیم دمای گلخانه با استفاده از سیستم‌ های گرمایشی مناسب، ضروری است تا محیطی ایده ‌آل برای رشد گیاهان فراهم شود و از هدر رفت انرژی جلوگیری کند.

بهترین سیستم های تامین گرمای گلخانه در فصل سرد

به منظور حفظ دمای مناسب گلخانه در فصل های سرد سال از جمله پاییز و زمستان، استفاده از سیستم های گرمایشی متنوع و کارآمد ضروری می باشد. این سیستم ها با توجه به نوع سوخت، روش انتقال حرارت و طراحی که دارند دسته بندی می شوند و شرایط رشد مطلوبی را برای گیاهان گلخانه ای فراهم می کنند. در ادامه به بررسی بهترین سیستم های تامین گرمای گلخانه در فصل سرد سال می پردازیم :

سیستم گرمایش تابشی

یکی از سیستم های گرمایش ایده آل برای تامین دمای مناسب گلخانه در فصل سرد سال، هیتر تابشی می باشد. هیتر های تابشی با انتشار امواج مادون قرمز، بدون اینکه سبب خشکی یا کاهش رطوبت موجود در هوای گلخانه شوند، به طور مستقیم گیاهان و خاک آنها را گرم کرده و گرمای ملایم و یکنواختی را در سراسر گلخانه فراهم می ‌کنند.

این نوع از هیتر ها به صورت سقفی و یا دیواری قابل نصب و استفاده هستند. اما در گلخانه های بزرگ، نصب هیتر تابشی سقفی در فواصل معین، باعث توزیع یکنواخت تر گرما در نقاط مختلف گلخانه می شود. این ویژگی در فصول سرد سال از جمله پاییز و زمستان بسیار کارآمد است.

کوره هوای گرم

دیگر سیستم گرمایشی کارآمد برای تامین گرمای بهینه ی گلخانه در فصول سرد سال، کوره هوای گرم می باشد. این نوع از سیستم های گرمایشی که با نام هیتر کابینتی نیز شناخته می شوند، از ایده آل ترین سیستم های گرمایش گلخانه با قدرت و ظرفیت بالا می باشند که می توانند از گلخانه های متوسط گرفته تا گلخانه های بزرگ و صنعتی را به خوبی گرم کنند. ظرفیت این نوع از هیتر ها از 120 تا 350 هزار کیلوکالری متغیر است.

با وجود فن های صنعتی بزرگ و خروجی ‌های تنظیم ‌پذیر روی این هیترها، می ‌توان گرما را به‌ طور مؤثر در فضای گلخانه توزیع کرد و به این ترتیب شرایط مطلوبی برای رشد گیاهان و همینطور دمای مناسب گلخانه را فراهم آورد.

سیستم گرمایش از کف گلخانه

از دیگر سیستم های مورد استفاده برای تامین گرمای گلخانه در فصول سرد سال، سیستم گرمایش از کف می باشد. در این سیستم یک دیگ آب گرم در بیرون از گلخانه نصب می گردد و آب گرم در لوله های مخصوصی که در کف گلخانه تعبیه شده اند جریان می یابد. این لوله‌ ها در نزدیکی بستر کاشت قرار دارند و با گرم کردن سطح بستر، به بهبود رشد ریشه و افزایش باردهی گیاهان کمک می ‌کنند.

این روش در صرفه جویی در مصرف انرژی بسیار موثر است و بدون ایجاد کمترین آلودیگی و یا تولید آلاینده سبب توزیع یکنواخت گرما در فضای گلخانه می شود. با این حال هزینه‌ های بالا، نیاز به ساخت اتاقک دیگ آب ‌گرم و خوردگی لوله‌ ها از معایب آن به شمار می‌ آیند.

جمع بندی

در این نوشته از وبلاگ EIG به بررسی دمای ایده آل برای گلخانه در فصول سرد سال، اهمیت تامین دما برای رشد و توسعه ی گیاهان و سیستم های گرمایشی ایده آل برای استفاده در محیط گلخانه پرداختیم.

مدیریت دمای مناسب گلخانه ترکیبی پیچیده از دانش فنی، سیستم های پیشرفته و درک عمیق از نیازهای گیاهان است. هر اقدام، از انتخاب محل ساخت تا نصب سیستم های کنترل شرایط اقلیمی، باید با توجه به شرایط خاص هر گلخانه طراحی شد.