نحوه تشخیص انواع الکل از یکدیگر
الکل ها از مهم ترین ترکیبات شیمیایی مورد استفاده در صنایع مختلف هستند که کاربردهای گسترده ای در پزشکی، داروسازی، بهداشت و صنایع غذایی دارند. با توجه به خطرات ناشی از مصرف اشتباه یا استفاده از الکل صنعتی به جای الکل طبی، آشنایی با انواع الکل و روش های تشخیص آن اهمیت ویژه ای پیدا کرده است. شناخت درست الکل ها می تواند از مسمومیت، آسیب به پوست و عوارض جدی جسمی جلوگیری کند.
- ظرفیت مخزن 1000 لیتری
- درب مخروطی با امکان عرق گیری حداکثری
- دارای واشرهای سیلیکونی برای جلوگیری از پرتی بخار
جدول مقایسه اتانول و متانول با یکدیگر
| ویژگی | اتانول (الکل طبی / اتیلیک) | متانول (الکل صنعتی / متیلیک) |
| فرمول شیمیایی | C2H5OH | CH3OH |
| حالت فیزیکی | بی رنگ، بدون بو | بی رنگ، کمی بوی الکلی |
| نقطه جوش | 78 °C | 66 °C |
| سمیت | کم، ایمن برای پوست | بسیار سمی، مصرف خوراکی کشنده |
| کاربردها | ضدعفونی، داروسازی، آرایشی، غذایی | رنگ، چسب، پلاستیک، ضد یخ، حلالها |
| تشخیص شعله | آبی-قرمز | سبز |
| واکنش با سیب زمینی | تغییر رنگ ضعیف | تغییر رنگ سریع |
الکل چیست؟
الکل ها ترکیباتی هستند که دارای گروه هیدروکسیل (OH) متصل به اتم کربن می باشند. این ترکیبات می توانند به صورت طبیعی در میوه ها، غلات و فرآورده های گیاهی یافت شوند و یا به صورت صنعتی تولید شوند. ساده ترین و پرکاربردترین نوع الکل، اتانول است که فرمول شیمیایی آن C2H5OH است و در محصولات ضدعفونی کننده، دارویی و آرایشی کاربرد دارد.
انواع الکل ها و تفاوت آن ها
الکل ها به دو دسته کلی تقسیم می شوند: الکل صنعتی (متانول) و الکل طبی (اتانول). هرکدام ویژگی ها و کاربردهای متفاوتی دارند که شناخت آن ها حیاتی است.
الکل متیلیک (متانول)
متانول یا الکل متیلیک یک الکل صنعتی بسیار سمی است که از تقطیر چوب یا فرآیندهای شیمیایی تولید می شود. این ماده بی رنگ است و نقطه جوش آن ۶۶ درجه سانتیگراد است. متانول در رنگ سازی، تولید چسب، ضدیخ، پلاستیک و برخی محصولات صنعتی کاربرد دارد. مصرف خوراکی یا تماس مستقیم با پوست متانول می تواند باعث کوری، آسیب کلیه و مرگ شود.
الکل اتیلیک (اتانول)
اتانول یک الکل طبی و صنعتی است که در دمای ۷۸ درجه سانتی گراد به جوش می آید و در صنایع دارویی، غذایی، بهداشتی و ضدعفونی کننده ها کاربرد دارد. اتانول در میوه ها، غلات و محصولات کشاورزی یافت می شود و محلول های ۶۰ تا ۸۵ درصد آن برای از بین بردن میکروب ها و ویروس ها موثر هستند. اتانول در ضدعفونی دست ها، محلول های دهان شویه و برخی داروها نیز استفاده می شود.
نحوه تشخیص الکل صنعتی از طبی
تشخیص الکل صنعتی از الکل طبی اهمیت حیاتی دارد، زیرا متانول سمی و خطرناک است. روش های علمی و خانگی معتبر برای تشخیص شامل موارد زیر است:
تست شعله
وقتی کمی از الکل را در معرض آتش قرار می دهیم، رنگ شعله می تواند نوع الکل را نشان دهد بدین ترتیب اتانول شعله آبی تا قرمز نشان داده و متانول شعله ای سبز رنگ نمایان میکند.
واکنش با سیب زمینی
اگر سیب زمینی پوست کنده در محلول تغییر رنگ دهد، محلول متانول است.
نقطه جوش
علاوه بر موارد ذکر شده نقطه جوش اتانول و متانول با یکدیگر تفاوت هایی دارد که در این راستا میتوان گفت اتانول در ۷۸ درجه سانتی گراد و متانول در ۶۵ درجه سانتی گراد به جوش میرسد.
واکنش با پرمنگنات پتاسیم و سیم مسی داغ
متانول در مواجهه با پرمنگات و پتاسیم و حتی سیم مسی داغی بوی خاص را از خود ایجاد میکند که میتوان گفت متانول بوی فرمالدئید از خود متصاعد میکند و اتانول بوی سرکه سیب را ایجاد خواهد کرد.
تست جوش شیرین
اتانول و متانول به هنگام تست با جوش شیرین نیز تغییراتی با یکدیگر دارند که در این راستا اتانول با تست جوش شیرین رسوب زرد رنگ ایجاد می کند و در متانول رسوبی تشکیل نمی شودو
کاربردهای متانول و اتانول
متانول و اتانول کاربردهای مختلفی دارند که در ادامه به توضیح هر یک از این کاربردها پرداخته شده است.
کاربردهای متانول
متانول در تولید چسب، حلال های صنعتی، ضد یخ، پلاستیک، رنگ، مواد منفجره، فرمالین، آرام سوزی بنزین و تصفیه فاضلاب کاربرد دارد. این ماده باعث خشکی پوست شده و برای ضدعفونی دست ها مناسب نیست.
کاربردهای اتانول
اتانول بیش از دو هزار سال است که توسط بشر استفاده می شود و در ضدعفونی کننده ها، داروسازی، تولید الکل خوراکی، شیشه پاک کن، صنایع آرایشی و غذایی کاربرد دارد. محلول های اتانول با درصد ۶۰ تا ۸۵ درصد برای از بین بردن ویروس ها و باکتری ها بسیار موثر هستند.
روش های سریع تشخیص الکل تقلبی
با افزایش تقلب در بازار، تشخیص سریع و ایمن الکل اصلی از تقلبی اهمیت دارد. روش ها شامل:
- مشاهده رنگ شعله هنگام سوختن: شعله آبی برای اتانول، شعله سبز یا فورانی برای متانول یا ترکیبات صنعتی
- ترکیب با جوش شیرین: رسوب زرد رنگ برای اتانول، بدون رسوب برای متانول
- واکنش با پرمنگنات پتاسیم: تغییر رنگ برای متانول، بدون واکنش برای اتانول
سخن آخر
شناخت انواع الکل و کاربرد صحیح آن ها اهمیت حیاتی دارد. اتانول به عنوان الکل طبی ایمن و مؤثر است، در حالی که متانول سمی و خطرناک است. روش های علمی مانند تشخیص شعله، واکنش با سیب زمینی، پرمنگنات پتاسیم و جوش شیرین می توانند در تمایز این دو نوع الکل کمک کننده باشند. رعایت ایمنی در استفاده از الکل و خرید از مراکز معتبر، کلید پیشگیری از مسمومیت و آسیب های جدی است.
سوالات متداول
در زیر به برخی از سوالات متداول کاربران پاسخ دادهایم.
روش تشخیص اتانول از متانول چطوره؟
با حل کردن جوش شیرین، تغییر رنگ کربوهیدرات و استفاده از سیم مسی داغ می توان اتانول را از متانول تشخیص داد.
بهترین روش علمی برای تشخیص اتانول و متانول چیه؟
روش های آزمایشگاهی مانند کروماتوگرافی یا طیف سنجی، دقیق ترین راه برای شناسایی نوع الکل هستند.
